Özgür Yazılım Nedir?

Günümüzde birçok insanın kullanmayı tercih ettiği yazılımlardan biri de özgür yazılımdır. Peki özgür yazılım nedir?

Özgür yazılım, üretmeyi ve paylaşmayı temel alan bir bilişim felsefesidir. İngilizce “free software” anlamına gelmektedir. Buradaki free kelimesi bedava bilinenin aksine özgür anlamına gelmektedir. Çoğunlukla ücretsiz olan bu yazılımlar arasında ücretli olanları da mevcuttur. Özgür yazılım vakfının kurucusu Richard Stallman yazılımların topluma ait olması gerektiğini savunmuştur. Özgür yazılım paylaşma ve kaynaklarını halka açma üzerine kurulmuştur. Bir yazılımı kullanabilir, nasıl çalıştığını inceleyebilir, değiştirebilir ve dağıtabilirsiniz. Kaynak koda erişim özgür yazılım için gerekli bir koşuldur. Kopyaları değiştirerek veya değiştirmeden dağıtabilme özgürlüğüne sahip olursunuz.  Eğer bir program özgür ise GNU gibi özgür bir işletim sistemine veya GNU/Linux sistemlerin özgür sürümlerine dahil edilebilir. GNU’nun amacı özgür olmak olduğu için, GNU işletim sistemindeki her şey özgür olmak zorundadır.

Özgür Yazılım dört temel özgürlüğe sahiptir;

0 : Her türlü amaç için yazılımı çalıştırma özgürlüğü.

1 : Yazılımın nasıl çalıştığını inceleme ve kendi gereksinimleri doğrultusunda değiştirme özgürlüğü. Yazılım kaynak koduna erişim bunun için bir ön şarttır.

2 : Kopyalarını dağıtma ve toplumla paylaşma özgürlüğü. Bir özgür yazılım herkesçe istenilen sayıda makineye kurulabilir, kopyası çıkarılabilir ve istenilen kimselere dağıtılabilir, hatta satılabilir.

3 : Yazılımı tüm toplumun yarar sağlayabileceği şekilde geliştirme ve geliştirilmiş haliyle yayınlama özgürlüğü. Yazılım kaynak koduna erişim bunun için de bir ön şarttır.

Özgür yazılımın avantajları nelerdir?

Özgür yazılım güvenilirlik açısından çok büyük avantaj sağlamaktadır. Kaynak kodları açık olduğu için programların nasıl çalıştığını inceleme imkanı elde ederiz. Böylece programda istemdışı bir şey olup olmadığını anlayabiliriz. Açık kaynaklı kodlar birçok insan tarafından incelenmesi ve olası bir güvenlik problemini hızla tespit edip düzeltilebilmesini sağlamaktadır. GPL (Genel kamu lisansı) lisansı olan bir yazılımda onu üreten kişi kadar  o yazılımı kullanan kişinin de hakkı bulunması kullanıcılar için büyük bir avantajdır.

Örnek özgür yazılımlar

Şimdi de birçok insanın tercih ettiği özgür yazılımlardan birkaçına göz atalım.

İnternet Tarayıcıları

  • Mozilla Firefox
  • Chromium

Mesajlaşma

  • Pidgin

İşletim sistemi

  • Ubuntu

Çekirdek

  • Linux

Masasütü ortamı

  • GNOME

Medya Oynatıcı

  • VLC media player
  • mpv

Ofis

  • Apache OpenOffice
  • LibreOffice

Kod düzenleyici

  • Eclipse
  • Notepad++

Ses Düzenleme

  • Audacity

Video İşleme

  • Blender

Latest posts by Burakhan Gögce (see all)

Burakhan Gögce

Burakhan Gögce

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir